Soirée MuzE - De Nacht (Online)

© Hof van Busleyden

De nacht en materiële cultuur: huishoudelijke verlichting in de 18e eeuw

Start donderdag 11 maart 2021
20:00 - 22:00

1 sessie

Prijs

Standaardprijs: 3 euro
Alle tarieven

Waar Museum Hof van Busleyden
Frederik de Merodestraat 65
2800 Mechelen

Meer info over de locatie

Begeleiding

In februari en maart 2021 sluit Soirée MuzE met DE NACHT aan bij het thema van Erfgoeddag. Gingen onze voorouders braaf met de kippen op stok of kende de 18e eeuw ook zijn nachtraven? Hoe anders was het om in een bedstee te slapen dan in een comfortabel ingerichte slaapkamer? Terwijl brave burgers met kaarsenpannetjes en olielampen het donker trachtten te verdrijven, doken smokkelaars de duisternis in om profijtelijke zaakjes te doen. Onze vier uitgeslapen sprekers nemen u mee op een nachtelijke tocht door de voorbije eeuwen.


In de vroegmoderne periode deed zich een proces van ‘nocturnalisering’ voor. De nacht was niet langer uitsluitend bedoeld om te slapen, maar werd bewuster beleefd. Er ontstond een ‘nachtleven’ dat na zonsondergang extra tijd vrijmaakte voor werk, ontspanning of sociabiliteit. De strijd tegen het donker door het gebruik van een divers arsenaal aan verlichtingselementen was ook een belangrijke drijfveer achter de ‘ontdekking’ van comfort. Met de verspreiding van kaarsen en lampen, ondersteund door spiegels, ontstond een nieuwe levensstijl en consumptiecultuur.

Tijdens deze lezing werpen we aan de hand van boedelinventarissen licht op de materiële praktijk van omgaan met de nacht. Misschien nog meer dan in het publieke leven, speelde het proces van nocturnalisering zich ook af in de private sfeer van het huishouden. Het groeiende gebruik van kandelaars, kaarspannetjes, olielampen, snuiters, ordinalen, … bracht er een gelijkaardige ‘revolutie’ teweeg als de introductie van nachtelijke straatverlichting. Hoe verlichtten 18e-eeuwse huishoudens hun huizen en waarom wilden ze – of wilden ze net niet – meer licht? Welke nieuwe mogelijkheden van sociabiliteit, intimiteit en andere huiselijke activiteiten bracht de verspreiding van licht doorheen het vroegmoderne huis met zich mee? Het venster dat boedelinventarissen op het dagelijkse leven van contemporaine huishoudens werpen, doet alvast vermoeden dat het nocturnaliseringsproces in de eeuw van de Verlichting gepaard ging met een nieuwe – maar vaak ook tegenstrijdige – materiële cultuur van de nacht.


Soirée MuzE neemt je mee achter de coulissen van het Mechelse erfgoed. We nodigen telkens een deskundige uit die je gepassioneerd én op een toegankelijke manier vertelt over zijn of haar onderzoek. Zo maak je kennis met de vele gezichten van erfgoed en leer je meer over de petite histoire en de mijlpalen uit onze geschiedenis. Elke reeks van Soirée MuzE bundelt vier lezingen rond een centraal thema.

Sessies

  • donderdag 11 maart 2021
    20:00 - 22:00
    Museum Hof van Busleyden - Dodoenszaal

Locatie

Museum Hof van Busleyden Frederik de Merodestraat 65
2800 Mechelen Toon op kaart

Prijs

  • Standaardprijs
    3 euro
  • UiTPAS met kansentarief
    0,5 euro

Begeleiding

Wout Saelens

Wout Saelens studeerde geschiedenis aan de Universiteit Gent. Sinds oktober 2016 is hij als doctoraatsbursaal verbonden aan het Centrum voor Stadsgeschiedenis van de Universiteit Antwerpen en de HOST-onderzoeksgroep van de Vrije Universiteit Brussel. Hij bereidt er een doctoraat voor over huishoudelijke energieconsumptie en de materiële cultuur van energie aan de vooravond van de Industriële Revolutie in de Lage Landen (ca. 1650-1850).

Meer over Wout Saelens

In samenwerking met